تفاوت مودم سیمکارتی Cat4 با Cat6 | کدام سریعتر است؟
اگر قصد خرید مودم سیمکارتی دارید، احتمالاً با دو اصطلاح Cat4 و Cat6 برخورد کردهاید. این دو عدد ساده، تفاوت چشمگیری در سرعت اینترنت، کیفیت استریم ویدیو و حتی تعداد دستگاههایی که میتوانید همزمان وصل کنید ایجاد میکنند. انتخاب اشتباه یعنی پول دادن برای سرعتی که یا به آن نیاز ندارید، یا از آن محروم میمانید. در این مقاله، تفاوت مودم سیمکارتی Cat4 با Cat6 را از همه جوانب بررسی میکنیم تا بتوانید آگاهانه تصمیم بگیرید.
Cat4 و Cat6 یعنی چه؟
Cat مخفف Category (دستهبندی) است و توسط سازمان 3GPP برای طبقهبندی مودمهای LTE بر اساس سرعت و قابلیتها تعریف شده. هر چه عدد جلوی Cat بالاتر باشد، مودم از فناوری پیشرفتهتری استفاده میکند و سرعت بالقوه بیشتری دارد.
- Cat4 (Category 4): نسل چهارم مودمهای LTE با حداکثر سرعت دانلود ۱۵۰ مگابیت
- Cat6 (Category 6): نسل ششم با حداکثر سرعت دانلود ۳۰۰ مگابیت
این اعداد سرعت تئوری هستند؛ سرعت واقعی به عوامل مختلفی بستگی دارد که در ادامه توضیح میدهیم.
◁◁ مطلب پیشنهادی: تفاوت استاندارد AC و AX در مودم
مقایسه فنی مودم سیمکارتی Cat4 و Cat6
۱. سرعت دانلود و آپلود
مهمترین تفاوت مودم سیمکارتی Cat4 با Cat6 در سرعت است:
| مشخصه | Cat4 | Cat6 |
|---|---|---|
| حداکثر سرعت دانلود | ۱۵۰ Mbps | ۳۰۰ Mbps |
| حداکثر سرعت آپلود | ۵۰ Mbps | ۵۰ Mbps |
| سرعت واقعی (میانگین) | ۳۰-۷۰ Mbps | ۷۰-۱۵۰ Mbps |
نکته جالب اینجاست که سرعت آپلود در هر دو یکسان است. پس اگر کارتان بیشتر آپلود فایل یا استریم زنده است، تفاوت چندانی نمیبینید.
۲. فناوری Carrier Aggregation
یکی از دلایل سرعت بالاتر Cat6، فناوری Carrier Aggregation یا تجمیع باند است. این فناوری به مودم اجازه میدهد همزمان از دو باند فرکانسی مختلف استفاده کند.
- Cat4: فقط از یک باند استفاده میکند (۲۰ مگاهرتز)
- Cat6: میتواند دو باند را ترکیب کند (۲×۲۰ مگاهرتز = ۴۰ مگاهرتز)
این یعنی Cat6 در مناطقی که آنتندهی چند باند دارد، عملکرد بسیار بهتری خواهد داشت.
۳. پایداری اتصال
Cat6 به دلیل استفاده از دو باند همزمان، اتصال پایدارتری دارد. اگر یک باند ضعیف شود، باند دیگر جبران میکند. در Cat4 این امکان وجود ندارد و قطعی بیشتر احساس میشود.
۴. تأخیر (Latency)
هر دو نسل تقریباً تأخیر یکسانی دارند (۳۰ تا ۵۰ میلیثانیه). اما در شرایط شلوغی شبکه، Cat6 به دلیل ظرفیت بالاتر، تأخیر کمتری تجربه میکند.
۵. مصرف باتری
مودمهای Cat6 به دلیل پردازش بیشتر، مصرف انرژی بالاتری دارند. اگر از مودم پرتابل با باتری استفاده میکنید، Cat4 عمر باتری طولانیتری خواهد داشت.
در چه شرایطی Cat4 کافی است؟
مودم سیمکارتی Cat4 برای این کاربریها مناسب است:
- استفاده شخصی معمولی: وبگردی، چک کردن ایمیل، شبکههای اجتماعی
- استریم ویدیو با کیفیت HD: نتفلیکس، یوتیوب و آپارات با کیفیت ۱۰۸۰p
- اتصال ۱ تا ۵ دستگاه: موبایل، لپتاپ و تبلت خانواده
- مناطق با پوشش LTE معمولی: جایی که فقط یک باند فرکانسی فعال است
- بودجه محدود: Cat4 معمولاً ۳۰ تا ۵۰ درصد ارزانتر است
اگر مصرف اینترنت شما سنگین نیست و در منطقهای با آنتندهی متوسط زندگی میکنید، Cat4 انتخاب منطقی و اقتصادی است.
در چه شرایطی به Cat6 نیاز دارید؟
مودم سیمکارتی Cat6 برای این موارد توصیه میشود:
- استریم ویدیو 4K: کیفیت Ultra HD به پهنای باند بالای ۲۵ مگابیت نیاز دارد
- گیمینگ آنلاین: بازیهای آنلاین به اتصال پایدار و سریع نیاز دارند
- کار از راه دور: ویدیو کنفرانس، آپلود فایلهای حجیم و VPN
- اتصال همزمان ۵ تا ۱۵ دستگاه: دفتر کار کوچک یا خانه هوشمند
- مناطق با پوشش LTE-A: شهرهای بزرگ که Carrier Aggregation فعال است
- دوربین مداربسته بیسیم: انتقال تصویر زنده چند دوربین همزمان
اگر چندین نفر همزمان از اینترنت استفاده میکنند یا به پایداری اتصال حساس هستید، Cat6 ارزش هزینه اضافی را دارد.
تأثیر اپراتور و موقعیت جغرافیایی
یک نکته مهم که خیلیها نادیده میگیرند: سرعت واقعی بیشتر به اپراتور و موقعیت شما بستگی دارد تا نوع مودم.
واقعیتهایی که باید بدانید:
۱. اپراتورهای ایرانی: همه اپراتورها از Carrier Aggregation پشتیبانی نمیکنند. در بعضی مناطق، تفاوت Cat4 و Cat6 عملاً صفر است.
۲. فاصله از آنتن BTS: هرچه از آنتن دورتر باشید، سرعت کمتر میشود. مودم Cat6 در فاصله زیاد، ممکن است حتی از Cat4 نزدیک به آنتن کندتر باشد.
۳. شلوغی شبکه: در ساعات پیک (عصر و شب)، سرعت همه کاربران کاهش مییابد.
۴. نوع سیمکارت: سیمکارتهای TD-LTE و FD-LTE تفاوت دارند. مطمئن شوید مودم با نوع سیمکارت شما سازگار است.
توصیه عملی:
قبل از خرید، سرعت اینترنت موبایل خود را در محل استفاده تست کنید. اگر سرعت موبایل زیر ۵۰ مگابیت است، خرید Cat6 احتمالاً فایدهای ندارد.
◁◁ مطلب پیشنهادی: مودم دو بانده چیست؟
مقایسه قیمت و ارزش خرید
در بازار ایران، تفاوت قیمت Cat4 و Cat6 معمولاً بین ۵۰۰ هزار تا ۱.۵ میلیون تومان است.
Cat4:
- قیمت: ۱.۵ تا ۳ میلیون تومان
- مناسب برای: مصرف خانگی سبک تا متوسط
- عمر مفید: ۳ تا ۵ سال
Cat6:
- قیمت: ۲.۵ تا ۵ میلیون تومان
- مناسب برای: مصرف سنگین و چند کاربره
- عمر مفید: ۴ تا ۶ سال (به دلیل فناوری جدیدتر)
نکته اقتصادی:
اگر قصد دارید ۳ سال یا بیشتر از مودم استفاده کنید، Cat6 سرمایهگذاری بهتری است. زیرا با گسترش شبکههای LTE-A در ایران، تفاوت سرعت در آینده بیشتر خواهد شد.
ویژگیهای جانبی مهم در انتخاب مودم
فراتر از تفاوت مودم سیمکارتی در Cat4 با Cat6 بودن، ویژگیهای زیر هم در انتخاب مودم اهمیت دارند:
۱. تعداد پورت LAN
- ۱ پورت: فقط برای اتصال یک دستگاه سیمی
- ۴ پورت: مناسب برای دفتر کار یا اتصال NVR دوربین
۲. آنتن خارجی
مودمهایی که قابلیت اتصال آنتن خارجی دارند، در مناطق با سیگنال ضعیف عملکرد بهتری دارند.
۳. پشتیبانی از باندهای فرکانسی ایران
مطمئن شوید مودم از باندهای B3، B7 و B38 که در ایران رایج هستند پشتیبانی میکند.
۴. Wi-Fi دوباند
مودمهای با Wi-Fi 5GHz علاوه بر 2.4GHz، در محیطهای شلوغ عملکرد بهتری دارند.
۵. قابلیت مدیریت از راه دور
برای نصب در ویلا یا دوربین مداربسته، امکان ریاستارت و تنظیم از راه دور ضروری است.
جدول مقایسه نهایی Cat4 و Cat6
| معیار مقایسه | Cat4 | Cat6 | برنده |
|---|---|---|---|
| سرعت دانلود | ۱۵۰ Mbps | ۳۰۰ Mbps | Cat6 |
| سرعت آپلود | ۵۰ Mbps | ۵۰ Mbps | مساوی |
| Carrier Aggregation | ندارد | دارد | Cat6 |
| پایداری اتصال | متوسط | بالا | Cat6 |
| مصرف انرژی | کمتر | بیشتر | Cat4 |
| قیمت | ارزانتر | گرانتر | Cat4 |
| آیندهنگری | محدود | بهتر | Cat6 |
نتیجهگیری
تفاوت مودم سیمکارتی Cat4 با Cat6 در نهایت به نیاز و شرایط شما برمیگردد. Cat4 برای مصرف معمولی کافی است و Cat6 برای کاربری سنگینتر منطقیتر است. اما یک مشکل مشترک در هر دو وجود دارد: وابستگی به کیفیت آنتندهی و پایداری اپراتور.
اینجاست که انتخاب برند اهمیت پیدا میکند. مودم سیمکارتی اسفیورد با بهرهگیری از چیپستهای باکیفیت، آنتنهای تقویتشده و الگوریتمهای هوشمند انتخاب باند، حتی در شرایط سیگنال ضعیف بهترین عملکرد را ارائه میدهد. این مودمها برای شرایط شبکهای ایران بهینهسازی شدهاند و با پشتیبانی فنی داخلی، خیال شما از بابت خدمات پس از فروش راحت است.
سوالات متداول
- آیا Cat6 در همه مناطق ایران سریعتر است؟
خیر. سرعت بالاتر Cat6 فقط در مناطقی که Carrier Aggregation فعال است محسوس میشود. در مناطق با پوشش ضعیف، تفاوت چندانی نیست. - برای دوربین مداربسته کدام بهتر است؟
برای یک یا دو دوربین Cat4 کافی است. اما برای سیستمهای چند دوربینه با تصویر HD، Cat6 توصیه میشود. - آیا میتوانم سیمکارت هر اپراتوری را استفاده کنم؟
بستگی به مودم دارد. مودمهای آنلاک با همه اپراتورها کار میکنند، اما بعضی مودمها فقط با اپراتور خاصی سازگارند. - عمر مفید مودم سیمکارتی چقدر است؟
با استفاده صحیح، ۴ تا ۶ سال. Cat6 به دلیل فناوری جدیدتر، عمر مفید بیشتری دارد. - چرا سرعت واقعی از سرعت اعلامشده کمتر است؟
سرعت اعلامشده حداکثر تئوری است. سرعت واقعی به فاصله از آنتن، شلوغی شبکه و کیفیت سیگنال بستگی دارد. - آیا Cat6 مصرف اینترنت بیشتری دارد؟
خیر. مصرف اینترنت به استفاده شما بستگی دارد، نه نوع مودم. فقط سرعت دانلود بیشتر است. - برای ویلا یا باغ کدام مناسبتر است؟
در مناطق حومه شهر که سیگنال ضعیفتر است، مودم با قابلیت آنتن خارجی مهمتر از Cat4 یا Cat6 است. - آیا Cat6 برای گیمینگ بهتر است؟
برای گیمینگ، پایداری اتصال مهمتر از سرعت است. Cat6 به دلیل Carrier Aggregation، اتصال پایدارتری دارد. - تفاوت Cat6 با Cat6+ چیست؟
Cat6+ یا Cat6 Pro در بعضی برندها به مودمهایی با آنتن قویتر یا قابلیتهای اضافی گفته میشود. استاندارد رسمی فقط Cat6 است. - آیا با ارتقای شبکه به 5G، مودم Cat6 بیاستفاده میشود؟
خیر. شبکه 4G/LTE سالها در کنار 5G فعال خواهد بود. Cat6 حداقل ۵ سال دیگر کاربردی است.
مشکلات رایج و پاسخ برای حل
- مشکل: سرعت مودم Cat6 از Cat4 قبلی کمتر است
- راهحل: باندهای فرکانسی مودم را بررسی کنید؛ شاید مودم جدید باند منطقه شما را پشتیبانی نمیکند
- مشکل: اتصال مکرراً قطع و وصل میشود
- راهحل: مودم را نزدیک پنجره قرار دهید یا آنتن خارجی نصب کنید
- مشکل: سرعت در ساعات خاصی افت میکند
- راهحل: این مشکل از شلوغی شبکه اپراتور است؛ سیمکارت اپراتور دیگر را تست کنید
- مشکل: مودم سیمکارت را نمیشناسد
- راهحل: مطمئن شوید سیمکارت دیتا فعال است و مودم از نوع سیمکارت (TD/FD-LTE) پشتیبانی میکند
- مشکل: سرعت آپلود خیلی کمتر از دانلود است
- راهحل: این محدودیت ذاتی LTE است. برای آپلود سنگین، اینترنت فیبر نوری مناسبتر است
- مشکل: مودم بعد از مدتی گرم میشود و کند میشود
- راهحل: مودم را در جای خنک با تهویه مناسب قرار دهید
- مشکل: برد Wi-Fi مودم کم است
- راهحل: از تقویتکننده Wi-Fi (Repeater) استفاده کنید یا مودم را در نقطه مرکزی قرار دهید
- مشکل: پینگ بالا در بازی آنلاین
- راهحل: دستگاه را با کابل LAN به مودم وصل کنید و دستگاههای دیگر را از شبکه جدا کنید
- مشکل: حجم اینترنت زود تمام میشود
- راهحل: در تنظیمات مودم، مصرف هر دستگاه را بررسی کنید؛ شاید دستگاهی در پسزمینه دانلود میکند
- مشکل: مودم Cat6 خریدم ولی سرعت از ۱۰۰ مگابیت بالاتر نمیرود
- راهحل: احتمالاً اپراتور شما Carrier Aggregation را در منطقهتان فعال نکرده است
